Przy oszustwie na BLIK pieniądze znikają nie w chwili wysłania kodu, tylko w chwili, gdy właściciel konta naciśnie Akceptuj w aplikacji swojego banku. Sam sześciocyfrowy kod uruchamia transakcję, ale jej nie kończy. To rozróżnienie decyduje potem o wszystkim — także o tym, czy bank odda pieniądze.
Co kod BLIK potrafi, a czego nie potrafi
Kod BLIK jest jednorazowy, ma sześć cyfr i jest ważny 2 minuty. Operator płatności opisuje jego rolę jednym zdaniem: kod służy do zainicjowania transakcji, a do pobrania pieniędzy z konta dochodzi dopiero po akceptacji w aplikacji banku. Oszust, który dostanie kod, ma więc tylko połowę tego, czego potrzebuje. Drugą połowę musi mu dać ofiara.
Ważna jest też druga rzecz, o której rzadko się mówi: samym kodem nie da się nikomu przesłać pieniędzy. Kod obsługują systemy rozliczeniowe — terminal w sklepie, bankomat, bramka płatnicza w sklepie internetowym. Prywatna osoba nie ma czym go „zrealizować”. Jeśli więc ktoś prosi o kod, żeby dostać przelew, prosi o coś, co w ogóle nie działa w ten sposób.
| Do czego służy BLIK | Czy obcy zrobi to cudzym kodem | Co widzi właściciel konta przed akceptacją |
|---|---|---|
| Wypłata z bankomatu | Tak | Słowo „bankomat” i kwotę do wypłaty |
| Płatność w sklepie przy kasie | Tak | Nazwę sklepu i kwotę |
| Płatność w sklepie internetowym | Tak | Nazwę sprzedawcy lub pośrednika i kwotę |
| Przelew na telefon | Nie — zleca go nadawca ze swojej aplikacji, bez kodu | Numer telefonu odbiorcy i kwotę |
Ostatni wiersz jest jednocześnie podpowiedzią. Gdy ktoś naprawdę potrzebuje pomocy, pieniądze wysyła się przelewem na telefon — i to sam darczyńca decyduje, do kogo trafią. Ta droga nie wymaga podawania komukolwiek żadnego kodu.
Jak wygląda sama próba wyłudzenia
Schemat jest od lat ten sam i prawie zawsze zaczyna się od przejętego konta w komunikatorze. Pisze „córka”, „wnuczek” albo znajomy z listy kontaktów — czyli ktoś, komu nie przychodzi do głowy nie ufać.
- Przejęcie konta. Oszust dostaje się na cudze konto na Facebooku lub w innym komunikatorze, najczęściej po wyłudzeniu hasła fałszywą stroną logowania.
- Prośba o drobną przysługę. Zgubiony portfel, zepsuta aplikacja banku, pilna opłata. Kwota bywa celowo niewielka, żeby nie wzbudzić podejrzeń.
- Presja czasu. Kod jest ważny 2 minuty, więc rozmówca ponagla. Pośpiech nie jest przypadkiem — jest narzędziem.
- Akceptacja w aplikacji. Po wysłaniu kodu telefon ofiary pokazuje prośbę o zatwierdzenie transakcji. To jedyny moment, w którym całą rzecz da się jeszcze zatrzymać.
- Druga prośba. Bardzo często pada zdanie „nie zadziałało, wyślij jeszcze raz”. Działa — wtedy pieniądze znikają dwa razy.
Punkt czwarty jest sednem. Ekran akceptacji nie wie nic o wnuczku i zgubionym portfelu. Pokazuje to, co dzieje się naprawdę: nazwę bankomatu albo sklepu i kwotę. Jeżeli rozmowa jest o 50 złotych na bilet, a aplikacja pyta o wypłatę 1000 złotych z bankomatu w innym mieście — rozbieżność widać gołym okiem, zanim cokolwiek się stanie. Przy drobnym druku pomaga powiększenie ekranu w telefonie, bo ta jedna chwila czytania jest warta więcej niż wszystko, co można zrobić później.
Dlaczego bank zwykle nie oddaje tych pieniędzy
Ustawa o usługach płatniczych dzieli transakcje na dwie grupy i od tego podziału zależy odpowiedzialność. Art. 40 ust. 1 mówi, że transakcja jest autoryzowana, jeżeli płatnik wyraził na nią zgodę w sposób ustalony z bankiem. Naciśnięcie Akceptuj w aplikacji jest właśnie taką zgodą — mimo że powód był zmyślony. Dlatego przepisy o zwrocie, z których korzysta się przy skradzionej karcie, w tej sytuacji nie działają.
| Przepis | Co mówi | Liczba, którą warto znać |
|---|---|---|
| Art. 40 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych | Transakcja jest autoryzowana, gdy płatnik wyraził zgodę | — |
| Art. 45 ust. 1 | To bank musi udowodnić, że transakcja była autoryzowana | Ciężar dowodu po stronie banku |
| Art. 46 ust. 1 | Zwrot kwoty transakcji nieautoryzowanej | Do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu |
| Art. 46 ust. 2 | Udział własny przy instrumencie zgubionym lub skradzionym | Równowartość 50 euro |
| Art. 46 ust. 3 | Pełna odpowiedzialność płatnika przy winie umyślnej lub rażącym niedbalstwie | 100% straty |
| Art. 44 ust. 2 | Termin zgłoszenia, po którym roszczenia wygasają | 13 miesięcy od obciążenia rachunku |
Banki powołują się w takich sprawach najczęściej na art. 42 ust. 2, który nakazuje użytkownikowi przechowywać dane uwierzytelniające starannie i nie udostępniać ich osobom nieuprawnionym, oraz na art. 46 ust. 3 o rażącym niedbalstwie. Nie znaczy to, że reklamacja jest bez sensu: w myśl art. 45 ust. 1 to bank, a nie klient, ma udowodnić, że zgoda padła. Znaczy natomiast, że żaden poradnik nie może obiecać zwrotu — każda taka sprawa rozstrzyga się indywidualnie.
Zgłoszenie — gdzie i w jakim czasie
Reklamację w banku składa się jak najszybciej, choćby telefonicznie na infolinii. Terminy odpowiedzi nie są uznaniowe. Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego daje bankowi 30 dni od otrzymania reklamacji (art. 6), a w sprawach szczególnie skomplikowanych — po pisemnym wyjaśnieniu przyczyn — najwyżej 60 dni (art. 7). Jeżeli bank nie zmieści się w terminie, art. 8 nakazuje uznać reklamację za rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta.
| Gdzie | Jak | Termin |
|---|---|---|
| Bank | Reklamacja — infolinia, oddział, bankowość internetowa | Odpowiedź w 30 dni, wyjątkowo 60 |
| Policja | Zawiadomienie o przestępstwie z art. 286 § 1 Kodeksu karnego (kara od 6 miesięcy do 8 lat) | Jak najszybciej, dopóki są dane transakcji |
| CERT Polska | Zgłoszenie fałszywej strony lub wiadomości na incydent.cert.pl | Od razu — blokada chroni następne osoby |
| Komunikator | Zgłoszenie przejęcia konta i ostrzeżenie znajomych | Od razu, konto wciąż pisze do innych |
Najczęstsze pytania
Czy oszust może zabrać pieniądze samym kodem, bez mojej zgody?
Nie. Kod uruchamia transakcję, ale pobranie pieniędzy następuje po akceptacji w aplikacji banku. Dopóki nikt nie zatwierdzi, nic się nie dzieje — a po 2 minutach kod wygasa.
Czy bank kiedykolwiek prosi o kod BLIK?
Nie. Kod generuje się w aplikacji na żądanie klienta i służy wyłącznie do zapłaty lub wypłaty. Prośba o kod — od „pracownika banku”, „policjanta” czy znajomego z komunikatora — jest sama w sobie sygnałem oszustwa.
Czy da się odzyskać pieniądze?
Czasem tak, ale nie ma na to reguły. Transakcji BLIK nie cofa się jak płatności kartą, a zatwierdzenie w aplikacji jest w świetle ustawy zgodą płatnika. Reklamację mimo to warto złożyć — ciężar dowodu spoczywa na banku.
Znajomy naprawdę potrzebuje pieniędzy. Jak pomóc bezpiecznie?
Zadzwonić na znany numer i potwierdzić, kto pisze. Jeśli prośba jest prawdziwa — wysłać przelew na telefon ze swojej aplikacji bankowej; funkcja działa na każdym smartfonie z aplikacją banku. Kod nie jest do tego potrzebny.
Co zrobić, gdy kod już poszedł?
Natychmiast zadzwonić na infolinię banku i poprosić o zablokowanie BLIK-a oraz sprawdzenie transakcji, a potem złożyć reklamację i zawiadomienie na policji.
Oszustwo na BLIK zaczyna się zwykle od wiadomości, a nie od linku. Jak działa mechanizm blokowania takich wysyłek i co daje przekazanie podejrzanej wiadomości na bezpłatny numer 8080, opisujemy w tekście o fałszywych SMS-ach.
Telefon z numerem komendy na wyświetlaczu działa na tej samej zasadzie co podszycie się pod bank — opisujemy go w tekście o tym, czego nie robi prawdziwe postępowanie przy oszustwie „na policjanta”.
Warto wiedzieć, że przed prośbą o przelew BLIK-iem nie chroni żadna aplikacja zabezpieczająca — przelew wykonuje przecież właściciel telefonu. Co faktycznie robi skaner w telefonie, opisujemy w tekście o tym, czy antywirus na telefon jest potrzebny.
Zanim dojdzie do przelewu, rozmowę da się sprawdzić — sposoby weryfikacji kontaktu z bankiem opisuje tekst o oszustwie bankowym.
Podobnie kończy się płatność poza serwisem przy sprzedaży rzeczy używanych — piszemy o tym w tekście o oszustwie na Vinted.
Źródła
- BLIK — jak działa kod BLIK (długość kodu, ważność 2 minuty, rodzaje transakcji), dostęp 17-10-2026
- BLIK — dobre nawyki (rola kodu, akceptacja w aplikacji, przelew na telefon zamiast kodu), dostęp 17-10-2026
- Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych — art. 40, 42, 44, 45, 46 (tekst jednolity, stan na 08-10-2026)
- Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego — art. 6, 7, 8
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny — art. 286 § 1
- CERT Polska — zgłoszenie incydentu
